Συχνές Ερωτήσεις

Εργασιακές Σχέσεις

Α. ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

Σύμφωνα με το άρθρο 655 ΑΚ προβλέπεται ότι ο χρόνος καταβολής του μισθού στον εργαζόμενο, είναι διαζευκτικά και διαδοχικά:

  1. Ο συμφωνημένος χρόνος μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου.
  2. Ο χρόνος που έχει ορισθεί με συναλλακτική ή με επιχειρησιακή συνήθεια.
  3. Εφόσον πρόκειται για χρονικό μισθό, η ημέρα λήξεως εκάστου εκ των χρονικών διαστημάτων, βάσει των οποίων αυτός υπολογίζεται ή αν πρόκειται για μισθό παραγωγής, η ημέρα που συντελείται το αποτέλεσμα της εργασίας που έχει συμφωνηθεί.
  4. Η ημέρα λήξης της σχέσης εργασίας.

Οι παραπάνω περιπτώσεις ρυθμίζουν το χρόνο καταβολής του μισθού γενικότερα, δηλαδή κάθε μισθολογικής παροχής, και όχι μόνο του μισθού-ημερομισθίου με τη στενή έννοια.

Β. ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Β.Δ 24 Ιουλ. 1920 (ΦΕΚ 189/Α/21-8-1920) οι αποδοχές των εργατών θα πρέπει να καταβάλλονται “….ή κάθε εβδομάδα, εντός του Σαββάτου, ή τρεις φορές τον μήνα ή δύο φορές τον μήνα, αναλόγως της τοπικής συνήθειας ή της συμφωνίας, σε εργάσιμες ώρες. Η διάταξη δεν ισχύει σε επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους των 200 εργατών…”

Η ανωτέρω διάταξη είναι αναγκαστικού δικαίου και συνεπώς απαγορεύεται να μεταβληθεί συμβατικώς σε βάρος του εργαζόμενου. Επομένως δεν επιτρέπεται η καταβολή των αποδοχών σε αργότερες ημερομηνίες ακόμη και αν υπάρχει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου.

Σύμφωνα με το Ν. 4254/2014 ο εργοδότης έχει υποχρέωση να χορηγεί εξοφλητικό σημείωμα στους εργαζομένους, στο οποίο θα αναφέρονται ο συμφωνημένος μισθός και οι αναλογούσες κρατήσεις, καθώς και οι αποδοχές που θα εδικαιούντο να λάβουν με βάση την οικεία συλλογική σύμβαση. Μπορεί να αποσταλεί και ηλεκτρονικά.

Εάν η ασθένεια διήρκεσε μέχρι 3 ημέρες, οσαδήποτε και αν είναι τα τριήμερα ασθενείας του ημερολογιακού έτους, ο εργοδότης καταβάλλει το 1/2 του ημερησίου μισθού για κάθε μία από τις μέχρι 3 ημέρες απουσίας του μισθωτού. Για τις υπόλοιπες ημέρες της πρώτης αυτής (πέραν των 3 ημερών) ασθενείας, καθώς και για όλες τις ημέρες κάθε επομένης ασθενείας του ιδίου ημερολογιακού έτους που διαρκεί όμως πέρα των τριών ημερών, ο εργοδότης καταβάλλει τις συνήθεις αποδοχές στο μισθωτό, αφαιρώντας ό,τι για το διάστημα της αποχής λόγω ασθενείας, έλαβε η εδικαιούτο να λάβει ο μισθωτός ως επίδομα ασθενείας από τον ασφαλιστικό του Οργανισμό, είτε αυτό αντιστοιχεί σε εργάσιμες, είτε σε μη εργάσιμες ημέρες.

Ο χρόνος για τον οποίο διατηρείται η αξίωση επί τον μισθό δεν μπορεί να υπερβή τον ένα μήνα εάν το κώλυμα επήλθε ένα τουλάχιστον έτος μετά από την έναρξη της συμβάσεως, τον ήμισυ δε μήνα σε κάθε άλλη περίπτωση. Ο μισθωτός διατηρεί την αξίωσή του επί τον μισθό μετά από 10ημερη τουλάχιστον παροχή εργασίας.

Ο μισθωτός διατηρεί την αξίωσή του για το μισθό μισού ή ενός του πολύ μηνός για την περίπτωση απουσίας του λόγω ανυπαιτίου κωλύματος. Εάν κατά την αλλαγή του εργασιακού έτους το κώλυμα συνεχίζεται εκ της αυτής αιτίας ο μισθωτός δεν δικαιούται να λάβει εκ νέου τον μισθό μισού ή ενός το πολύ μηνός. Δικαιούται να λάβει εκ νέου τον μισθό του βάσει των άρθρων 657-658 ΑΚ μόνο εάν μετά την αλλαγή του εργασιακού του έτους αλλάζει και το κώλυμα παροχής εργασίας.

Σε περίπτωση καταγγελίας της συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας κατά την διάρκεια της μονομερώς επιβαλλομένης, από τον εργοδότη, εκ περιτροπής απασχολήσεως ο υπολογισμός της αποζημιώσεως απολύσεως γίνεται βάσει των τακτικών αποδοχών του τελευταίου μηνός υπό καθεστώς πλήρους απασχολήσεως.

Η άδεια χορηγείται αυτούσια. Κατά τα δύο πρώτα έτη η άδεια χορηγείται κατά τμήματα ενώ από το τρίτο ημερολογιακό έτος και εφεξής ολόκληρη.

Ο χρόνος χορήγησης των αδειών αποτελεί αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και μισθωτού. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο (2) μηνών από το χρονικό σημείο κατά το οποίο θα διατυπωθεί το σχετικό αίτημα και σε κάθε περίπτωση εντός του πρώτου τριμήνου του επόμενου ημερολογιακού έτους.

Επιτρέπεται κατάτμηση αδείας κατά το τρίτο και εφεξής έτος, σύμφωνα με την περ. 3 Υποπαρ. ΙΑ.14 Ν. 4093/2012 ως εξής:

α) Σε δύο περιόδους σε περίπτωση ιδιαιτέρως σοβαρής ή επείγουσας ανάγκης της επιχείρησης. Η πρώτη περίοδος της αδείας δεν μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερες των έξι (6) ή πέντε (5) εργασίμων ημερών (6ημερο-5νθήμερο).

β) Σε περισσότερες των δύο περιόδους από τις οποίες η μία πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δώδεκα (12) ή δέκα (10) εργάσιμες ημέρες μετά από έγγραφη αίτηση του μισθωτού προς τον εργοδότη. Οι έγγραφες αιτήσεις των μισθωτών πρέπει να διατηρούνται στην επιχείρηση επί πέντε έτη.

Η ετήσια κανονική άδεια πρέπει να χορηγείται εντός του έτους στο οποίο αντιστοιχεί και οπωσδήποτε μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους. Ο εργοδότης που δεν χορηγεί στον μισθωτό την ετήσια άδεια αναψυχής του μέχρι την λήξη του ανωτέρω διαστήματος, υποχρεούται να καταβάλει σ’ αυτόν τις αντίστοιχες αποδοχές των ημερών αδείας. Με την πάροδο του ανωτέρω χρονικού σημείου λοιπόν, η αξίωση για παροχή αυτούσιας αδείας μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση.

Βάση υπολογισμού του Δώρου Χριστουγέννων αποτελούν οι αποδοχές της 10ης Δεκεμβρίου. Για τους μισθωτούς των οποίων η σχέση εργασίας ελύθη προ της 10ης Δεκεμβρίου λαμβάνονται υπόψη οι αποδοχές της ημέρας λύσεως της σχέσεως.

Οι απασχολούμενοι με διαλείπουσα ή εκ περιτροπής εργασία θα λάβουν ως Δώρο Χριστουγέννων 1 ημερομίσθιο ανά 8 πραγματοποιηθέντα μέσα στο διάστημα από 1/5 μέχρι 31/12.

Σύμφωνα με την ΥΑ 19040/1981 βάση υπολογισμού του Δώρου Πάσχα αποτελούν οι καταβαλλόμενες αποδοχές της 15ης ημέρας πριν από το Πάσχα.

Το Δώρο Πάσχα πρέπει να καταβληθεί μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη.

Οι ημέρες υποχρεωτικής αποχής των γυναικών μισθωτών πριν και μετά τον τοκετό (8 εβδομάδες πριν και 9 εβδομάδες μετά τον τοκετό) θεωρούνται ως χρόνος κανονικής εργασίας και συνυπολογίζονται για την εξεύρεση του δώρου Πάσχα. (ΚΥΑ 19040/1981 Υπ. Οικονομικών και Εργασίας, αρθ.1).

Οι υποχρεωτικές αργίες που έχουν καθιερωθεί από τον νόμο (αρθ. 60, Ν4808/2021) και κατά τις οποίες απαγορεύεται κάθε βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία και επαγγελματική δραστηριότητα, καθώς και η απασχόληση των μισθωτών, είναι οι εξής:

  1. Η 1η Ιανουαρίου
  2. Η εορτή των Θεοφανείων (6η Ιανουαρίου)
  3. Η 25η Μαρτίου
  4. Η Δευτέρα του Πάσχα
  5. Η 1η Μαΐου
  6. Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (15η Αυγούστου)
  7. Η 28η Οκτωβρίου
  8. Η εορτή της Γεννήσεως του Χριστού (25η Δεκεμβρίου)
  9. Η 26η Δεκεμβρίου

Όσοι αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν απασχοληθούν θα λάβουν το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιο. Οι μισθωτοί που θα απασχοληθούν κατά την ημέρα αυτή δικαιούνται να λάβουν, αν μεν αμείβονται με ημερομίσθιο, το συνήθως καταβαλλόμενο ημερομίσθιο με προσαύξηση 75% υπολογιζόμενη στο νόμιμο ωρομίσθιό τους, αν δε αμείβονται με μηνιαίο μισθό μόνο προσαύξηση 75% υπολογιζόμενη στο νόμιμο ωρομίσθιό τους. Η ανωτέρω αμοιβή και στις δύο περιπτώσεις θα υπολογισθεί για όσες ώρες απασχοληθούν.

Σύμφωνα με την υποπαράγραφο ΙΑ.10.1.α. του Ν. 4093/2012, κατά τις ώρες μη λειτουργίας των καταστημάτων επιτρέπεται η απασχόληση των μισθωτών αλλά απαγορεύεται κάθε συναλλαγή εντός αυτών. Μέχρι την τροποποίηση με τον Ν. 4093/2012 απαγορευόταν η απασχόληση των μισθωτών καθώς και η συναλλαγή εντός αυτών κατά τις ώρες μη λειτουργίας των καταστημάτων.

Η άδεια γάμου χορηγείται στον μισθωτό μία φορά για τον ίδιο γάμο δηλαδή είτε για τον πολιτικό είτε για τον θρησκευτικό γάμο αφού τα δύο είδη είναι απέναντι της Ελληνικής Πολιτείας ισοδύναμα. Η μετά τον πολιτικό γάμο τέλεση και θρησκευτικού γάμου συνιστά ιερολογία του πρώτου και όχι νέο γάμο.

Στην περίπτωση της καταγγελίας με προειδοποίηση χρονικό σημείο της καταγγελίας αποτελεί ο χρόνος της προειδοποίησης. Έτσι δεν επιτρέπεται κατά την διάρκεια της προστασίας της εγκύου ή τεκούσης (18μηνο) η προειδοποίηση καταγγελίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 30 του Ν. 4342/2015 ο εργαζόμενος πατέρας έχει αυτοτελές δικαίωμα χρήσεως της αδείας φροντίδος παιδιού (μειωμένο ωράριο) και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις Εθνικές Γενικές ΣΣΕ ανεξάρτητα από το είδος της δραστηριότητας που ασκεί η μητέρα, ακόμα και όταν εκείνη δεν εργάζεται.

Σύμφωνα με το άρθρο 10 της από 24.5.2004 ΕΓΣΣΕ χορηγείται άδεια 10 ημερών άνευ αποδοχών από τον εργοδότη σε συνεχείς ημέρες ή τμηματικά, ανεξάρτητα από την ηλικία του δικαιούχου, σε όσους μετέχουν σε πρόγραμμα για μεταπτυχιακό δίπλωμα ετήσιας τουλάχιστον φοιτήσεως ή διδακτορικό δίπλωμα ΑΕΙ και ΤΕΙ της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Ισχύει μέχρι δύο έτη.

  1. Οι Χιονοπτώσεις, όταν είναι ασυνήθους μορφής και εντάσεως, μπορεί να θεωρηθούν ως γεγονός ανωτέρας βίας, γεγονός δηλαδή του οποίου οι συνέπειες δεν θα μπορούσαν να προβλεφθούν και να αποτραπούν ακόμη και δια μέτρων άκρας επιμελείας και συνέσεως. Συνεπώς, για τον εργοδότη ο οποίος εξ αιτίας των χιονοπτώσεων δεν καθίσταται δυνατόν να θέσει σε λειτουργία την επιχείρησή του και να αποδεχθεί τις τυχόν προσφερόμενες υπηρεσίες των μισθωτών του, οι χιονοπτώσεις μπορεί να θεωρηθούν ως γεγονός ανωτέρας βίας, που κατά το άρθρο 656 του ΑΚ τον απαλλάσσει της υποχρεώσεως προς καταβολήν των αποδοχών.
  2. Η λόγω ασυνήθους μορφής και εντάσεως χιονοπτώσεως, αδυναμία των εργαζομένων να προσέλθουν στην εργοδοτική επιχείρηση η οποία ελειτούργησε, και να προσφέρουν την εργασία τους, αποτελεί για τούς μισθωτούς σπουδαίο λόγο, μη οφειλόμενο σε υπαιτιότητά τους (ΑΚ 657), ο οποίος τούς παρέχει το δικαίωμα να ζητήσουν τις αποδοχές του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο λόγω της χιονοπτώσεως ήταν αδύνατη η παροχή της εργασίας τους.

Ασφάλεια και Υγεία

Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει στις αρμόδιες Επιθεωρήσεις Εργασίας, στις πλησιέστερες αστυνομικές αρχές και στις αρμόδιες υπηρεσίες του ασφαλιστικού οργανισμού στον οποίο υπάγεται ο εργαζόμενος
Το εργατικό ατύχημα δηλώνεται εντός 24 ωρών από τη στιγμή που συνέβη
Ναι, υπάρχει η δυνατότητα αναγγελίας εργατικού ατυχήματος και μετά την παρέλευση των 24 ωρών. Ωστόσο, οι περιπτώσεις καθυστερημένης αναγγελίας καθώς και η σκόπιμη απόκρυψη εργατικού ατυχήματος από την επιχείρηση διερευνώνται από την αρμόδια υπηρεσία του ΣΕΠΕ
Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγείλει στις αρμόδιες Επιθεωρήσεις Εργασίας, οποιοδήποτε ατύχημα συμβεί σε εργαζόμενο της επιχείρησής του, κατά τη διάρκεια της εργασίας του ή εξ' αφορμής αυτής. Σε περίπτωση απόκρυψης εργατικού ατυχήματος από την επιχείρηση ο εργαζόμενος μπορεί να υποβάλλει σχετική καταγγελία στην αρμόδια Επιθεώρηση.
Ο εργοδότης έχει την δυνατότητα να αναγγέλλει το ατύχημα είτε μέσω της ιστοσελίδας του ΣΕΠΕ, κάνοντας χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, είτε με αποστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είτε και με φυσική παρουσία στην αρμόδια υπηρεσία (Τμήμα Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία). Ακολουθήστε τον σχετικό σύνδεσμο παρακάτω για να συνδεθείτε στις  Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες του ΣΕΠΕ:  https://apps.sepenet.gr/portal/  

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ατυχήματα που συνέβησαν κατά την προσέλευση ή την αποχώρηση από την εργασία θεωρούνται εργατικά και ως εκ τούτου υπάρχει υποχρέωση αναγγελίας. Επιπλέον, ατυχήματα εργαζομένων εκτός των χώρων της επιχείρησης αλλα εντός του ωραρίου τους και στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων τους (π.χ τροχαίο ατύχημα διανομέα) θεωρούνται εργατικά και πρέπει να αναγγέλονται από την επιχείρηση.

  1. Εφόσον πρόκειται για θανατηφόρο ή σοβαρό ατύχημα, η επιχείρηση, πέραν της άμεσης αναγγελίας του στις αρμόδιες Υπηρεσίες, οφείλει να διατηρήσει αμετάβλητα τα στοιχεία στο χώρο του ατυχήματος ώστε να μην παρεμποδιστεί η έρευνα για την εξακρίβωση των αιτίων του ατυχήματος.
  2. Να φροντίσει ώστε ο Τεχνικός Ασφάλειας θα προβεί στην διερεύνηση του ατυχήματος και στην υποβολή προτάσεων προς τον εργοδότη για τη λήψη των απαραίτητων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων προς αποφυγή επανάληψης παρόμοιων ατυχημάτων.
  3. Να καταχωρήσει στο Ειδικό Βιβλίο Ατυχημάτων τα απαραίτητα στοιχεία του ατυχήματος
Το Τμήμα Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην εργασία εκείνο, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει, γεωγραφικά η τοποθεσία στην οποία συνέβη το ατύχημα. Πατώντας στον σύνδεσμο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τις περιοχές αρμοδιότητας της κάθε υπηρεσίας Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία. Διαδραστικός Χάρτης

Όλες οι επιχειρήσεις που απασχολούν έστω και 1 εργαζόμενο, οφείλουν να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του Τεχνικού Ασφάλειας.

Καθήκοντα Τεχνικού Ασφάλειας μπορούν να αναλάβουν είτε Φυσικά Πρόσωπα (που μπορεί να είναι εργαζόμενοι της επιχείρησης ή εξωτερικοί συνεργάτες - Τεχνικοί Ασφαλείας) είτε επιχειρήσεις ειδικά αδειοδοτημένες για τον σκοπό αυτό, οι οποίες καλούνται Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης - ΕΞΥΠΠ) καθώς και ο ίδιος ο Εργοδότης όταν η επιχείρησή του ανήκει στη Β΄και Γ΄κατηγορία επικινδυνότητας και εφόσον πληρούνται και οι κατάλληλες προϋποθέσεις (αριθμός εργαζομένων επιχείρησης, προσόντα εργοδότη, επιμόρφωση).

Σχετική Νομοθεσία Άρθρα 8 – 15 του Ν. 3850/2010 και Άρθρο 125 του Ν.4052/2012

Τα καθήκοντα  του Τεχνικού Ασφάλειας μπορούν να ασκήσουν, ανάλογα με το είδος της επιχείρησης και τον αριθμό των εργαζομένων σε αυτή, πρόσωπα που κατέχουν:

  • Πτυχίο πολυτεχνείου ή πολυτεχνικής σχολής Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) του εσωτερικού ή ισότιμων σχολών του εξωτερικού, που το αντικείμενο σπουδών έχει σχέση με τις εγκαταστάσεις και την παραγωγική διαδικασία και άδεια άσκησης επαγγέλματος, που χορηγείται από το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.).
  • Πτυχίο πανεπιστημιακής σχολής εσωτερικού ή ισότιμων σχολών του εξωτερικού, που το αντικείμενο σπουδών έχει σχέση με τις εγκαταστάσεις και την παραγωγική διαδικασία και άδεια άσκησης επαγγέλματος, όταν αυτή προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.
  • Πτυχίο Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Τ.Ε.Ι.) ή ισότιμων σχολών του εξωτερικού ή πτυχίο των πρώην σχολών υπομηχανικών και των Κέντρων Ανωτέρας Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Κ.Α.Τ.Ε.Ε.).
  • Απολυτήριο τεχνικού λυκείου ή μέσης τεχνικής σχολής ή άλλης αναγνωρισμένης τεχνικής επαγγελματικής σχολής του εσωτερικού ή ισότιμων σχολών του εξωτερικού ή άδεια άσκησης επαγγέλματος εμπειροτέχνη.

Επιπλέον ο τεχνικός Ασφαλείας πρέπει να διαθέτει προϋπηρεσία, που υπολογίζεται από την απόκτηση απολυτηρίου ή πτυχίου ως εξής:

  • τουλάχιστον διετή προϋπηρεσία για τους κατόχους Πτυχίου πολυτεχνείου ή πολυτεχνικής ή πανεπιστημιακής σχολής η οποία δύναται να μειωθεί κατά ένα έτος σε όσους έχουν παρακολουθήσει πιστοποιημένα προγράμματα επιμόρφωσης για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων διάρκειας τουλάχιστον 100 ωρών.
  • τουλάχιστον πενταετή προϋπηρεσία για τους για τους κατόχους Πτυχίου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ή υπομηχανικών και των Κέντρων Ανωτέρας Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης η οποία δύναται να μειωθεί κατά τρία έτη σε όσους έχουν παρακολουθήσει πιστοποιημένα προγράμματα επιμόρφωσης για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων διάρκειας τουλάχιστον 100 ωρών.
  • τουλάχιστον οκταετή προϋπηρεσία για τους κατόχους Απολυτήριου τεχνικού λυκείου ή μέσης τεχνικής σχολής ή άλλης αναγνωρισμένης τεχνικής επαγγελματικής ή άδειας άσκησης επαγγέλματος εμπειροτέχνη η οποία δύναται να μειωθεί κατά τρία έτη σε όσους έχουν παρακολουθήσει πιστοποιημένα προγράμματα επιμόρφωσης για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων διάρκειας τουλάχιστον 100 ωρών.

Τα  προγράμματα  επιμόρφωσης σε θέματα ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων πραγματοποιούνται από εκπαιδευτικούς ή άλλους δημόσιους οργανισμούς ή από εξειδικευμένα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.) πιστοποιημένα για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.

Το απαιτούμενο επίπεδο γνώσεων και η ειδικότητα του Τεχνικού Ασφαλείας (Τ.Α.), καθορίζονται από τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησης  στην οποία θα απασχοληθούν και τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολεί. Στον πίνακα του άρθρου 10 του Κώδικα Νόμων για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων που κυρώθηκε με το άρθρο 1 του Ν.3850/2010 (ΦΕΚ 84/Α΄) οι επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες των οποίων οι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας σημειώνονται με κωδικό αριθμό με βάση τη στατιστική ταξινόμηση, από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος κατατάσσονται σε 3 κατηγορίες επικινδυνότητας (Α, Β ή Γ).  Οι εργοδότες των επιχειρήσεων υποχρεούνται να αναθέσουν καθήκοντα τεχνικού ασφάλειας σε άτομα με την  ειδικότητα που απαιτεί ο κλάδος οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησής τους, όπως περιγράφεται αναλυτικά στον αντίστοιχο πίνακα του άρθρου 13 του Ν. 3850/2010. Στο άρθρο 12 του Κώδικα Νόμων αναφέρεται το απαιτούμενο επίπεδο γνώσεων τεχνικού ασφάλειας σύμφωνα με την κατάταξη της επιχείρησης σε κατηγορία και αναλόγως του αριθμού των εργαζομένων που απασχολεί.

Oι εργοδότες και οι εργαζόμενοι μπορούν να αναλάβουν  τα καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας σε επιχειρήσεις  όταν αυτές ανήκουν στη Β΄ και Γ΄ κατηγορία, αναλόγως του αριθμού εργαζομένων που απασχολούν και υπό την προϋπόθεση κατάλληλης επιμόρφωσης. Οι όροι και οι προϋποθέσεις των προγραμμάτων επιμόρφωσης  αναφέρονται στην Υπουργική Απόφαση Αριθμ. 39278/1823/2018 με θέμα: «Επιμόρφωση εργοδοτών και εργαζομένων για θέματα άσκησης καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας σε επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας» (ΦΕΚ 3001/Β΄/25-7-2018) όπως αυτή τροποποιήθηκε με την Αριθμ. οικ.59730/2576(ΦΕΚ 4762/B’/24.12.2019 και την Αριθμ. 52725/1990 (ΦΕΚ 5861/ B’/31.12.2020).

Σχετική νομοθεσία: Άρθρο  10, 11, 12, 13, 21 και 22 του Ν.3850/2010

Απασχόληση Τεχνικού Ασφάλειας
Ο ελάχιστος ετήσιος χρόνος απασχόλησης του Τεχνικού Ασφαλείας  στην επιχείρηση αλλά και στα παραρτήματα αυτής (εφόσον διαθέτει) καθορίζεται από το είδος της επιχείρησης,  και το πλήθος των εργαζόμενων ανά κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης . Σχετική νομοθεσία: Άρθρο 21 του Ν.3850/2010

Ο  Τεχνικός Ασφαλείας (Τ.Α.) αποτελεί το βασικό συμβουλευτικό όργανο του εργοδότη,  σε θέματα σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων. Το έργο του για την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας διέπεται από συγκεκριμένα καθήκοντα, συμβουλευτικές αρμοδιότητες και  υποχρεώσεις, οι οποίες καθορίζονται αναλυτικά στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας.

Στο πλαίσιο της επίβλεψης  και της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας :

  • Ο τεχνικός ασφάλειας επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας από πλευράς υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και αναφέρει στον εργοδότη οποιαδήποτε παράλειψη των μέτρων υγείας και ασφάλειας. Όταν αντιλαμβάνεται οποιαδήποτε παράλειψη προτείνει μέτρα αντιμετώπισής της και επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων που πρότεινε.
  • Ο τεχνικός ασφάλειας οφείλει να επιβλέπει την ορθή χρήση των ατομικών μέσων προστασίας.
  • Έχει υποχρέωση να ερευνά τα αίτια των εργατικών ατυχημάτων, να αναλύει και αξιολογεί τα αποτελέσματα των ερευνών του και να προτείνει μέτρα για την αποτροπή παρόμοιων ατυχημάτων τα οποία καταχωρεί στο ειδικό βιβλίο υποδείξεων τεχνικού ασφαλείας που τηρεί η επιχείρηση.
  • Ο τεχνικός ασφάλειας ασκεί εποπτικό ρόλο κατά την εκτέλεση ασκήσεων πυρασφάλειας και συναγερμού που πραγματοποιούνται στην επιχείρηση για τη διαπίστωση ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ατυχημάτων.
  • Ενημερώνει και καθοδηγεί τους εργαζόμενους για την αποτροπή του επαγγελματικού κινδύνου που συνεπάγεται η εργασία τους και μεριμνά ώστε να τηρούν τους κανόνες υγείας και ασφάλειας στην επιχείρηση.
  • Ο τεχνικός ασφαλείας συμμετέχει στην κατάρτιση και την εφαρμογή των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εργαζομένων σε θέματα υγείας και ασφάλειας.
  • Ο Τεχνικός Ασφαλείας υποχρεούται να συνεργάζεται με τον Ιατρό Εργασίας πραγματοποιώντας κοινούς ελέγχους των χώρων εργασίας.
  • Ο τεχνικός ασφάλειας έχει υποχρέωση να τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.

Σχετική νομοθεσία: Άρθρο 14, 15 και 20 του Ν.3850/2010

Η αναγγελία πραγματοποιείται μόνο ηλεκτρονικά, μέσω της ιστοσελίδας του Σ.ΕΠ.Ε., κάνοντας χρήση των  ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Εξαίρεση της υποχρέωσης ηλεκτρονικής αναγγελίας υφίσταται μόνο για όσους εργοδότες δεν έχουν την υποχρέωση εγγραφής στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ (Οικοδομοτεχνικά έργα) και στις περιπτώσεις που καθήκοντα Τεχνικού Ασφαλείας (Τ.Α.) ασκεί ο ίδιος ο Εργοδότης.

Αναγγελία Τεχνικού Ασφαλείας  

Το Βιβλίο υποδείξεων του Τεχνικού Ασφάλειας και του Ιατρού Εργασίας πρέπει να είναι θεωρημένο από την αρμόδια υπηρεσία Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία του Σ.ΕΠ.Ε.. Εξαίρεση της υποχρέωσης αυτής, υφίσταται για τις επιχειρήσεις εκείνες στις οποίες χρέη Τεχνικού Ασφάλειας ασκεί ο ίδιος ο εργοδότης. Η θεώρηση, για την ώρα, πραγματοποιείται μόνο με φυσική παρουσία στο αρμόδιο Τμήμα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, αναφέροντας τον Αριθμό Πρωτοκόλλου της ισχύουσας αναγγελίας του Τεχνικού Ασφάλειας, για το συγκεκριμένο παράρτημα στο οποίο θα χρησιμοποιηθεί το Βιβλίο Υποδείξεων.

Οι υπηρεσίες  Ιατρού Εργασίας παρέχονται υποχρεωτικά σε επιχειρήσεις που απασχολούν 50 και άνω εργαζόμενους. Επιπλέον, επιχειρήσεις στις οποίες τα αποτελέσματα της εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου καταδεικνύουν κίνδυνο για την υγεία ή την ασφάλεια των εργαζομένων από μόλυβδο, αμίαντο, μεταλλαξιγόνους, καρκινογόνους,  και βιολογικούς παράγοντες, έχουν την υποχρέωση να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του Ιατρού Εργασίας ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων στην επιχείρηση ή την εγκατάσταση, κατ' εξαίρεση του άρθρου 8 του Ν3850/2010.  Την υποχρέωση απασχόλησης ιατρού εργασίας  έχουν και οι επιχειρήσεις προσωρινής απασχόλησης (Ε.Π.Α.) ανεξάρτητα από τον αριθμό μισθωτών (εργαζομένων) που απασχολούν.

Τα καθήκοντα  του Ιατρού Εργασίας μπορούν να ασκήσουν Ιατροί των παρακάτω περιπτώσεων :

  • Ιατροί που κατέχουν την ειδικότητα της Ιατρικής της Εργασίας
  • Ιατροί που περιλαμβάνονται στις περιπτώσεις β΄ και γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 16 του Ν. 3850/2010 (Κ.Ν.Υ.Α.Ε.), όπως ισχύει
  • Ιατροί που κατέχουν τίτλο οιασδήποτε ειδικότητας, πλην της Ιατρικής της Εργασίας, και έχουν εκτελέσει καθήκοντα ιατρού εργασίας σε επιχειρήσεις προ της 15ης Μαΐου 2009.
  • Ιατροί χωρίς ειδικότητα οι οποίοι έχουν ασκήσει καθήκοντα Ιατρού Εργασίας σε επιχειρήσεις συνεχώς επί επτά (7) τουλάχιστον έτη μέχρι και τις 15 Μαΐου 2009.

Οι ιατροί των παραπάνω περιπτώσεων μπορούν να ασκούν καθήκοντα Ιατρού Εργασίας σε όλες τις περιφέρειες ιατρικών συλλόγων της χώρας, χωρίς άδεια των συλλόγων αυτών.

Ο Ιατρός Εργασίας αποτελεί το βασικό συμβουλευτικό όργανο του εργοδότη, αναφορικά με την λήψη των απαραίτητων μέτρων για την προστασία της υγείας των εργαζομένων της επιχείρησης (εφόσον προβλέπεται υποχρέωση απασχόλησης), ωστόσο το έργο του διέπεται από συγκεκριμένα καθήκοντα, συμβουλευτικές αρμοδιότητες και  υποχρεώσεις.

Στο πλαίσιο της επίβλεψης της υγείας των εργαζομένων :

  • Ο Ιατρός Εργασίας προβαίνει σε ιατρικό έλεγχο των εργαζομένων σχετικό με τη θέση εργασίας τους, μεριμνά για τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων και μετρήσεων παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος και εκδίδει βεβαίωση καταλληλότητας των εργαζομένων για τη συγκεκριμένη εργασία.
  • Ο Ιατρός Εργασίας επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων προστασίας της υγείας των εργαζομένων, επιθεωρώντας τακτικά τις θέσεις εργασίας και προτείνοντας μέτρα για την αντιμετώπιση των παραλείψεων που διαπιστώνει, εκτελεί προγράμματα εμβολιασμού των εργαζομένων, επεξηγεί την αναγκαιότητα της σωστής χρήσης των μέσων ατομικής προστασίας και επιβλέπει τη συμμόρφωση των εργαζομένων γενικότερα στους κανόνες υγείας και ασφάλειας.
  • Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, ερευνά τις αιτίες ασθενειών των εργαζομένων που οφείλονται στην εργασία και τις αναγγέλλει μέσω της επιχείρησης στην Επιθεώρηση Εργασίας.
  • Εφόσον η επιχείρηση δεν διαθέτει την κατάλληλη υποδομή, έχει την υποχρέωση να παραπέμπει τους εργαζόμενους για συγκεκριμένες συμπληρωματικές ιατρικές εξετάσεις, οι οποίες βαρύνουν τον εργοδότη, σε ιδιωτικούς φορείς ή σε αρμόδιες μονάδες των ασφαλιστικών οργανισμών ή του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.).
  • Ο Ιατρός Εργασίας οφείλει να τηρεί σχετικό ιατρικό φάκελο για κάθε εργαζόμενο και να τηρεί ιατρικό απόρρητο.
  • Ο Ιατρός Εργασίας υποχρεούται να συνεργάζεται με τον Τεχνικό Ασφαλείας πραγματοποιώντας κοινούς ελέγχους των χώρων εργασίας.

Η αναγγελία Ιατρού Εργασίας (Ι.Ε.), έως και τις 30/4/2021, θα πραγματοποιείται με την κατάθεση στις αρμόδιες υπηρεσίες του Σ.ΕΠ.Ε. των προβλεπόμενων εντύπων (Έντυπο Ε1 Ανάθεση Καθηκόντων Ι.Ε. και Έντυπο Ε2 Ανάθεση Καθηκόντων Ι.Ε. σε επιχειρήσεις με παραρτήματα).

Από 1/5/2021 οποιαδήποτε νέα ανάθεση καθηκόντων Ιατρών Εργασίας, θα πραγματοποιείται με ηλεκτρονικό τρόπο, χρησιμοποιώντας την αντίστοιχη ηλεκτρονική υπηρεσία  του Σ.ΕΠ.Ε..

Ο ελάχιστος ετήσιος χρόνος απασχόλησης του Ιατρού Εργασίας στην επιχείρηση αλλά και στα παραρτήματα αυτής (εφόσον διαθέτει) καθορίζεται από το είδος της επιχείρησης,  και  τον αριθμό των εργαζομένων ανά κατηγορία επικινδυνότητας. Αναλυτικά οι λεπτομέρειες για τον χρόνο απασχόλησης περιγράφονται στο άρθρο 21 του Ν. 3850/2010  
Μετάβαση στο περιεχόμενο